Sistem Dosyalarını Tamir Etme Işlemleri
Windows bazen sebepsiz yere tuhaflaşır. Menüler açılmaz, ayarlar penceresi kapanır, bazı uygulamalar "eksik DLL" hatası verir. Çoğu durumda donanım suçlu değildir. Bozulan birkaç sistem dosyası yeterlidir. İyi haber: Windows bu dosyaları kendi kendine onarabilir. Kötü haber: bunu doğru sırayla yapmak gerekir. Aşağıda sistem dosyaları tamir işlemlerini baştan sona, komut komut anlatıyorum.
Önce Belirtileri Doğru Okuyun
Her hata bozuk dosyadan kaynaklanmaz. Tamir komutlarına girişmeden önce tabloyu kontrol edin.
- Sistem dosyası şüphesi: Ayarlar uygulaması anında kapanıyor, Başlat menüsü tıklamaya yanıt vermiyor, Windows Update hata kodu veriyor.
- Sürücü şüphesi: Mavi ekranlar belirli bir cihaz takılıyken geliyor. Yazılım güncellemeleri sırasında oluşan sorunlar başlığı bu tarafa daha yakın.
- Disk şüphesi: Dosya kopyalarken donma, garip tıklama sesleri, açılışta uzun bekleme.
- Bellek şüphesi: Rastgele çökmeler, her seferinde farklı hata kodu.
İki hazırlık adımı atlanmamalı:
- Önemli dosyalarınızı harici diske veya bulut hesabınıza kopyalayın. Bulut depolama hizmetlerini etkili kullanma pratiği tam bu anda işe yarar.
- Bir geri yükleme noktası oluşturun. Denetim Masası içinde "geri yükleme noktası oluştur" aramanız yeterli.
SFC: İlk ve En Basit Adım
System File Checker, korumalı Windows dosyalarını referans kopyalarla karşılaştırır. Bozuk olanı sessizce değiştirir.
- Başlat'a cmd yazın. Komut İstemi'ne sağ tıklayıp Yönetici olarak çalıştır seçin.
- sfc /scannow yazıp Enter'a basın.
- Yüzde göstergesi %100'e ulaşana kadar pencereyi kapatmayın. Bu 5-20 dakika sürebilir.
- Bilgisayarı yeniden başlatın.
Çıkan mesaja göre hareket edin:
- "Bozuk dosya bulamadı" → Sorun başka yerde. Disk ve sürücü tarafına bakın.
- "Bozuk dosyaları başarıyla onardı" → Yeniden başlatıp test edin. Sorun sürerse SFC'yi bir kez daha çalıştırın.
- "Bazı dosyaları onarabildi ama hepsini değil" → DISM aşamasına geçin.
- "Onarım hizmeti başlatılamadı" → Güvenli Mod'da tekrar deneyin.
SFC'nin raporu C:\Windows\Logs\CBS\CBS.log dosyasındadır. Not Defteri ile açıp "cannot repair" ifadesini aratabilirsiniz. Hangi dosyanın direndiğini görürsünüz.
DISM: Onarım Kaynağını Tamir Etmek
SFC, bozuk dosyayı yerel bir bileşen deposundan alır. O depo da bozulduysa SFC işini yapamaz. DISM tam olarak bu deponun sağlığıyla ilgilenir. Sıra önemlidir.
- DISM /Online /Cleanup-Image /CheckHealth — Hızlı kontrol. Kayıtlı bir bozulma var mı diye bakar.
- DISM /Online /Cleanup-Image /ScanHealth — Derin tarama. Birkaç dakika sürer, değişiklik yapmaz.
- DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth — Asıl onarım. Eksik parçaları Windows Update üzerinden indirir.
Dikkat edilecek noktalar:
- RestoreHealth için internet bağlantısı şarttır. Yüzde %20'lerde uzun süre takılı kalması normaldir, bekleyin.
- İşlem bittikten sonra mutlaka sfc /scannow komutunu tekrar çalıştırın. DISM depoyu tamir eder, SFC sistemi.
- Bağlantı yoksa veya hata alıyorsanız, aynı sürümün ISO dosyasını bağlayıp kaynak belirtebilirsiniz: DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth /Source:D:\sources\install.wim /LimitAccess
Disk Katmanını da Kontrol Edin
Bozuk sektör varsa onarılan dosya yine bozulur. Diski kontrol etmek için:
- chkdsk C: /f /r yazın. Sistem diski meşgul olduğu için yeniden başlatmada çalışmayı önerir, onaylayın.
- SSD kullanıyorsanız /r parametresine gerek yoktur, chkdsk C: /f yeterlidir.
- Disk sağlığını görmek için wmic diskdrive get status komutunu deneyin.
Bu arada sabit disk alanını boşaltma stratejileri de işe yarar. Sistem diskinde en az 10-15 GB boş alan olmadan onarım komutları düzgün çalışmaz.
Komutlar Yetmezse: Kademeli Onarım
Bazı bozulmalar komut satırıyla çözülmez. O zaman en az riskli adımdan başlayarak ilerleyin.
| Yöntem | Ne yapar | Veri kaybı |
|---|---|---|
| Sistem Geri Yükleme | Kayıt defteri ve sistem dosyalarını eski tarihe döndürür | Yok, sonra kurulan programlar silinir |
| Başlangıç Onarımı | Açılış kayıtlarını ve önyükleyiciyi tamir eder | Yok |
| Yerinde yükseltme | ISO ile Windows'u üzerine kurar, dosyaları korur | Yok, programlar kalır |
| Bu bilgisayarı sıfırla | Windows'u yeniden kurar | Programlar silinir, dosyalar seçime bağlı |
Sıralamayı bozmayın. Yerinde yükseltme çoğu inatçı sorun