Chrome Uzantılarını Devre Dışı Bırakarak Tarayıcıyı Hızlandırma
Chrome açılışta yavaşlıyor, sekmeler arasında geçiş takılıyor, fan sürekli çalışıyor. Suçlu genellikle tarayıcının kendisi değil, arka planda sessizce çalışan uzantılar. Her uzantı ayrı bir işlem olarak belleğe yerleşir; bazıları sadece siz ilgili siteye girdiğinizde uyanır, bazıları ise tarayıcı açık olduğu sürece kesintisiz çalışır. On beş uzantılı bir Chrome kurulumunda yüzlerce megabayt bellek, siz hiçbir şey yapmadan tükenir.
İyi haber şu: bu sorunun çözümü ücretli bir araç ya da temiz kurulum değil. Yarım saatlik bir temizlik, çoğu bilgisayarda fark edilir bir hız kazancı sağlıyor.
Uzantılar Performansı Tam Olarak Nasıl Etkiler?
Chrome uzantıları performans üzerinde üç ayrı noktadan baskı kurar:
- Bellek: Her aktif uzantı kendi işlemini açar. Arka plan sayfası olan uzantılar bu belleği hiç bırakmaz.
- CPU: Sayfaya kod enjekte eden uzantılar (reklam engelleyiciler, çeviri araçları, fiyat karşılaştırıcılar) her sayfa yüklemesinde yeniden çalışır.
- Ağ ve gecikme: Bazı uzantılar sunucularına istek atar. Sayfa görünürde yüklenmiş olsa da uzantı isteği tamamlanana kadar etkileşim gecikebilir.
Özellikle "sayfa içeriğini okuma ve değiştirme" izni isteyen uzantılar en pahalı olanlardır. Bu izin, uzantının açtığınız her adreste devreye girdiği anlamına gelir.
Görev Yöneticisi ile Suçluyu Bulmak
Tahmin yürütmek yerine ölçün. Chrome'un kendi görev yöneticisi bunun için yeterli:
- Chrome penceresi açıkken Shift + Esc tuşlarına basın. (macOS'te menüden Pencere > Görev Yöneticisi.)
- Listede "Uzantı:" ile başlayan satırları bulun.
- Bellek Ayak İzi sütununa tıklayarak büyükten küçüğe sıralayın.
- Birkaç dakika normal şekilde gezinin, sonra listeye tekrar bakın. CPU değeri sürekli sıfırın üzerinde kalan uzantılar asıl hedefinizdir.
Burada gördüğünüz tabloyu bir kenara not edin. Karar verirken işinize yarayacak:
| Belirti | Muhtemel sebep | Yapılacak |
|---|---|---|
| Boşta bile yüksek bellek | Sürekli çalışan arka plan sayfası | Kaldır veya site bazlı çalıştır |
| Her sayfada CPU sıçraması | İçerik betiği enjeksiyonu | İzni "tıkladığımda" yap |
| Sekme açılışında gecikme | Yeni sekme sayfasını değiştiren uzantı | Varsayılan sekmeye dön |
| Ara sıra donma | Çakışan iki benzer uzantı | Birini devre dışı bırak |
Temizlik Sırası: Kaldır, Kapat, Sınırla
chrome://extensions adresine gidin ve listeyi üç gruba ayırın.
1. Kaldırılacaklar
Son bir ayda hiç kullanmadığınız her şey. Kurup unuttuğunuz tema araçları, tek seferlik indirme yardımcıları, artık girmediğiniz bir sitenin özel eklentisi. Bunları devre dışı bırakmak yerine tamamen silin; disk ve profil senkronizasyonu da rahatlar.
2. Devre dışı bırakılacaklar
Yılda birkaç kez işe yarayanlar. Ekran kaydı, sayfa arşivleme, tasarım ölçüm araçları bu gruba girer. Anahtarı kapatın; ihtiyaç anında tek tıkla geri açarsınız. Devre dışı bir uzantı bellek tüketmez.
3. Sınırlandırılacaklar
Gerçekten gerekli olan ama her sayfada çalışmasına gerek olmayanlar. Uzantının Ayrıntılar ekranını açın ve "Site erişimi" bölümünü değiştirin:
- Uzantıyı tıkladığımda: En tasarruflu seçenek. Uzantı siz istemedikçe uyanmaz.
- Belirli sitelerde: Kupon veya fiyat araçları için ideal. Sadece o alan adlarını ekleyin.
- Tüm sitelerde: Yalnızca reklam/izleyici engelleyiciler gibi sürekli çalışması şart olanlarda bırakın.
Reklam engelleyiciyi kapatmakta acele etmeyin. İyi bir engelleyici, engellediği betikler sayesinde kendi maliyetinden fazlasını geri kazandırır.
Gizli Modu Test Ortamı Gibi Kullanın
Bir sayfanın yavaşlığı uzantı kaynaklı mı, siteden mi geliyor? Gizli pencere açın. Uzantılar varsayılan olarak burada çalışmaz. Sayfa gizli modda hızlı açılıyorsa sorun sizdedir.
Daha kesin bir yöntem, ikinci bir Chrome profili oluşturmak. Boş profilde hiç uzantı yoktur; asıl profilinizle karşılaştırarak gerçek maliyeti görürsünüz. Şüpheli uzantıları tek tek bu temiz profile taşıyarak hangisinin yük getirdiğini net biçimde ayırt edebilirsiniz.
Kalıcı Bir Düzen Kurmak
- Ayda bir uzantı listesini gözden geçirin; alışkanlık haline gelirse liste hiç şişmez.
- Yeni uzantı kurarken istenen izinlere bakın. "Tüm verilerinizi okuyabilir" uyarısı gerçek bir bedeldir.
- Aynı işi yapan iki uzantı tutmayın; çakışmalar hem yavaşlık hem hata üretir.
- Uzantı yerine yerleşik özellik varsa onu kullanın. Chrome'un kendi grup, arama ve okuma listesi araçları çoğu yardımcıyı gereksiz kılar.
- Klavyeyle çalışmayı öğrenmek, bazı uzantıları tamamen anlamsız hale getirir; sitedeki Windows kısayol tuşları rehberi bu konuda iyi bir başlangıç.